Przejdź do głównej treści

Widok zawartości stron Widok zawartości stron

Zakład Ameryki Łacińskiej

Widok zawartości stron Widok zawartości stron

Historia Zakładu Ameryki Łacińskiej sięga 2001 r., kiedy w Instytucie Studiów Regionalnych UJ utworzono Katedrę Ameryki Łacińskiej, której pierwszym kierownikiem został prof. dr hab. Władysław Miodunka. Od 2004 r. jednostka funkcjonuje w ramach IAiSP. Działalność Zakładu wiąże się z wprowadzeniem w roku akademickim 2002/2003 studiów latynoamerykańskich jako nowej specjalności studiów magisterskich na kierunku kulturoznawstwo. W roku akademickim 2012/2013 zostały one przekształcone w specjalizację „Ameryka Łacińska” na nowym kierunku studiów – amerykanistyce. Program, którego przedmiotem jest cała Ameryka Łacińska (Ameryka Południowa, Ameryka Środkowa, Karaiby), ma charakter interdyscyplinarny. Zainteresowania badawcze i edukacyjne pracowników Zakładu koncentrują się na specyficznych dla regionu problemach społecznych i politycznych oraz różnorodnych zjawiskach kulturowych – od okresu prekolumbijskiego po czasy współczesne.

Widok zawartości stron Widok zawartości stron

​Główne obszary badawcze

  • historia i polityka Ameryki Łacińskiej
  • rozwój i transformacja społeczeństw latynoamerykańskich
  • współczesne zjawiska i problemy społeczne
  • stosunki międzynarodowe w rejonie Ameryki Łacińskiej i Karaibów
  • migracje i polityka migracyjna w Amerykach
  • porównawcze studia migracji z Europy do Ameryk
  • Hispanics/Latinos w USA
  • transkulturacja w literaturze latynoamerykańskiej
  • problemy transnarodowe
  • nacjonalizm i procesy narodowotwórcze, przemiany tożsamości latynoamerykańskiej
  • prawa człowieka, prawa ludności rdzennej Ameryki Łacińskiej
  • studia nad dziedzictwem

Zainteresowania badawcze pracowników koncentrują się wokół:

  • Meksyku w ujęciu historycznym i współczesnym, procesów demokratyzacji, bezpieczeństwa publicznego, przestępczości zorganizowanej;
  • relacji język-tożsamość; polityki językowej w USA i Ameryce Łacińskiej; języków Ameryki Łacińskiej;
  • literatury hybrydycznej i heterogenicznej powstającej na styku dwóch lub więcej języków; problematyce transnarodowej w literaturze, rekonstrukcji historii i poszukiwaniu tożsamości w literaturze etnicznej;
  • tożsamości narodowej / etnicznej / kulturowej; transnarodowości;
  • polityki imigracyjnej USA w kontekście Hispanics/Latinos, amerykańskiego prawa imigracyjnego, migracji dzieci z Ameryki Środkowej do USA, problemu współczesnych uchodźców kubańskich;
  • diaspory żydowskiej w Ameryce Łacińskiej, integracji północnoamerykańskiej;
  • polityki kulturowej i pluralizmu kulturowego Ameryki Łacińskiej, praw ludności rdzennej, aspektów politycznych, społecznych i prawnych ochrony dziedzictwa kulturowego Hispanoameryki, zróżnicowania religijnego i procesów synkretyzmu na terenie Ameryki Łacińskiej w przeszłości i współcześnie.

Realizowane projekty badawcze

dr hab. Karol Derwich, prof. UJ (kierownik)

  • Główny wykonawca projektu: „Państwa upadłe i ich destabilizujący wpływ na stosunki międzynarodowe w skali globalnej i regionalnej" realizowanego w INPiSM UJ w latach 2010 – 2013.

dr hab. Anna Bartnik

  • "Badania nad polityką i prawem imigracyjnym USA po 2000 r."
  • "Wyszehradzkie badania nad Amerykami."
  • "Latynoamerykańscy uchodźcy jako wyzwanie dla amerykańskiej polityki imigracyjne."
  • "Historia latynoamerykańskiej migracji do USA" – projekt własny, książka.

dr hab. Agnieszka Gondor-Wiercioch

  • Praca nad książką na temat współczesnej literatury Latino/Latina i literatury Rdzennych Amerykanów
  • JKF research grant, maj 2013, JFK Institute, Free University, Berlin.

dr Katarzyna Górska

  • Konkurs "Society Now!" w ramach Inicjatywy Doskonałości UJ (IDUB), tytuł projektu: "Wpływ zmian polityki imigracyjnej Polski wywołanych przez COVID-19 na rynek pracy".
  • Narodowe Centrum Nauki, Preludium – projekt badawczy „Tożsamość kulturowa cholos – procesy transkulturacji tożsamości nowych mieszkańców Lima Metropolitana”, 2013/09/N/HS3/02011.

dr Anna Kaganiec-Kamieńska

  • "Język, styl życia i tożsamość w Portoryko”.

dr Marta Kania

  • 2020 – 2022, grant naukowy Programa de Apoyo a Proyectos de Investigación e Innovación Tecnológica IN300320, Universidad Nacional Autónoma de México, Meksyk: "Autonomía vs Hegemonía. Estado y emancipación social en América Latina, aportes de los pueblos indígenas, afrodescendientes y sectores populares."
  • "Peru 1821 – 2021. Historia, polityka, społeczeństwo" – projekt własny, monografia.
  • 2017 – 2019, grant naukowy Programa de Apoyo a Proyectos de Investigación e Innovación Tecnológica IN300617, UNAM, Meksyk: "Debates sobre el Estado latinoamericano desde los pueblos indigenas" (s. XXI).
  • 2018 – grant Narodowego Centrum Nauki Miniatura 1, 2017/01/X/HS5/01628: "Założenia i realizacja polityki wielokulturowości w Ameryce Łacińskiej: dziedzictwo kulturowe jako instrument polityczny w procesie implementacji praw ludności tubylczej."
  • 2015 – 2016, grant naukowy Programa de Apoyo a Proyectos de Investigación e Innovación Tecnológica, IA300315, UNAM, Meksyk: "Estados Nación y movimientos indígenas en el sistema mundo, una mirada latinoamericanista."
  • "Aspekt polityczny, społeczny i prawny ochrony dziedzictwa archeologicznego w Peru w XX wieku i w początkach XXI wieku" – projekt własny, książka.
  • "Dziedzictwo przedhiszpańskie i kształtowanie tożsamości narodowej Peru, XIX-XX wiek" - projekt własny, książka.

dr Magdalena Lisińska

  • Grant badawczy NCN: "Ideologizacja polityki zagranicznej Argentyny w ramach Procesu Reorganizacji Narodowej 1976-1983" (2016-2019).

dr Monika Sawicka

  • 2020, "Znaczenie regionu Ameryki Łacińskiej w polityce zagranicznej Brazylii w latach 2003-2020" w ramach konkursu MINIATURA 4 (NCN)
  • "Międzynarodowe role Brazylii jako mocarstwa średniego nowego typu" – projekt własny.

Aktywność akademicka

Organizacja cyklicznych Krakowskich Konferencji Latynoamerykanistycznych (KKL), które z forum ogólnopolskiego przekształciły się w ważne wydarzenie o międzynarodowym zasięgu. Dotychczas odbyły się cztery edycje:

  • 2016 – "Migraciones y diasporas de la América Latina contemporanea" 
  • 2013 – "Derechos humanos en América Latina. Teoria y práctica" 
  • 2010 – "Ruchy społeczne i etniczne w Ameryce Łacińskiej" 
  • 2007 – "Doświadczenie demokracji w Ameryce Łacińskiej" 

W ramach działalności naukowej i popularyzującej badania pracownicy Zakładu od kilku lat organizują cykliczne seminaria i telekonferencje, których celem są spotkania i dyskusje z ekspertami różnych dziedzin studiów latynoamerykańskich oraz spotkania z przedstawicielami świata kultury, mediów i dyplomacji:

  • "Pentecostal, Politics and Religious Equality in Argentina" (kwiecień 2017).
  • "Dziedzictwo kulturowe a nowe zjawiska religijne w Amerykach: historia i współczesność" (kwiecień 2017).
  • "Pensamiento latinoamericano" (16 stycznia 2017).
  • Spotkanie z Ambasadorem Meksyku w Polsce (październik 2016).
  • "Mexico en el siglo XXI" (25 października 2016).
  • Spotkanie z Jackiem Hinzem, byłym Ambasadorem RP w Caracas (Wenezuela) (2016).
  • Spotkanie z Ambasadorem Republiki Peru w Polsce (czerwiec 2016).
  • "Working with my own Language: Research and Revitalization of the Nahuatl Language and Culture" (9 czerwca 2016).
  • "Kryzys polityczny w Brazylii – impeachment czy zamach stanu?" (19 maja 2016).
  • "Zróżnicowanie religijne Ameryk: mity, tradycje, zjawiska współczesne" (18 marca 2016).
  • "Kuba w post-hegemonicznym świecie" (11 grudnia 2015).
  • "Ruchy studenckie w Meksyku, 1968–2015" (23 października 2015).
  • "Ameryka Łacińska we współczesnych stosunkach międzynarodowych" (28 kwietnia 2015).
  • "Latynosi w Krakowie" (29 kwietnia 2015).
  • "Indiańskie ludy Ameryk – wczoraj i dziś" (19 marca 2015).
  • "Literatura latynoamerykańska od czasów boom: regionalna czy światowa?" (19 listopada 2014).
  • "Kuba we współczesnym świecie" (28 października 2014).
  • "Co się dzieje w Wenezueli?" (4 marca 2014).
  • "Peligros para la democracia en America Latina" (27 marca 2014).
  • "Rewolucja paliwowa w Ameryce Łacińskiej" (16 stycznia 2014).
  • "Protección del medio ambiente en America Latina – amenazas y soluciones" (12 grudnia 2013).
  • "Ameryka – spotkanie czy odkrycie?" (14 października 2013).
     

Ponadto:

  • Udział w konferencjach naukowych organizowanych przez członków Koła Naukowego Studiów Latynoamerykańskich, moderując panele konferencyjne oraz występując z referatami.
  • Uczestnictwo w spotkaniach dyskusyjnych ze studentami, m.in. w cyklicznych „Fireside Chats” poświęconych bieżącym problemom polityczno-społecznym obu Ameryk.