Przejdź do głównej treści

Widok zawartości stron Widok zawartości stron

Pracownicy

Widok zawartości stron Widok zawartości stron

dr hab. Ewa Michna, prof. UJ

dr hab. Ewa Michna, prof. UJ

 

Magister socjologii, Instytut Socjologii UJ (1993), praca: Łemkowie. Grupa etniczna czy naród?  - wydana w formie książki (1995). Doktor nauk humanistycznych w zakresie socjologii, Wydział Filozoficzny Uniwersytetu Jagiellońskiego(2001).  Rozprawa napisana pod kierunkiem prof. Grzegorza Babińskiego: Ruch Rusiński na Słowacji, Ukrainie i w Polsce - wydana w formie książki (2004). Habilitacja w dziedzinie nauk społecznych w dziedzinie socjologii, Instytut Filozofii i Socjologii Polskiej Akademii Nauk (2013)

Funkcje w IAiSP:

  • Pełnomocnik Dziekana Wydziału Studiów Międzynarodowych i Politycznych UJ do spraw  ankiet studenckich w Instytucie Amerykanistyki i Studiów Polonijnych (od 2008 roku)
  • Członek Wydziałowego  Zespołu do Spraw Jakości Kształcenia, Wydziału Studiów Międzynarodowych i Politycznych (od 2011 roku)
  • Członkowstwo w organizacjach:  Komisja Wschodnioeuropejska Polskiej Akademii Umiejętności, Międzywydziałowa Komisja Polskiej Akademii Umiejętności do Badań Diaspory Polskiej,  Polskie Towarzystwo Socjologiczne, Sekcja Antropologii Społecznej
  • Ekspert strony mniejszościowej w komisji do rozpatrywania wniosków o udzielenie dotacji na realizację zadań mających na celu ochronę, zachowanie i rozwój tożsamości kulturowej mniejszości narodowych i etnicznych oraz zachowanie i rozwój języka regionalnego działającej przy  Ministerstwie Administracji i Cyfryzacji (od 2011)
 

Zainteresowania badawcze:

  • Socjologia narodu i stosunków etnicznych
  • Mniejszości narodowe i grupy etniczne nie posiadające własnego państwa w Europie Środkowo-Wschodniej
  • Zagadnienia tożsamości etnicznej i polityki tożsamości
  • Rola historii w polityce tożsamości
  • Ochrona mniejszości narodowych i etnicznych

Zrealizowane projekty:

  • Projekt własny, Łemkowie, grupa etniczna czy naród? (książka)
  • Grant promotorski KBN: Ruch Rusiński na Słowacji , Ukrainie i w Polsce (książka)
  • W roku 2008 brałam udział w pracach nad publikacją podsumowującą grant: Europeizacja interpretacji granic i pogranicz w ideologiach i praktykach społecznych elit lokalnych na wschodnim i południowym pograniczu III RP po akcesji Polski do Unii Europejskiej, realizowany przez IFiS PAN.

Obecnie realizowane projekty:

  • Projekt własny:  Strategie walki o uznanie grup nie posiadających państwa. Casus Ślązaków i Rusinów Karpackich
  • Identity strategies of stateless ethnic groups in Poland-  książka dla wydawnictwa Springer, współredakcja z Katarzyną Warmińską.

Widok zawartości stron Widok zawartości stron

Publikacje

​Monografie

2004, Kwestie etniczno-narodowościowe na pograniczu Słowiańszczyzny wschodniej i zachodniej. Ruch rusiński na Słowacji. Ukrainie i w Polsce, Kraków: Polska Akademia Umiejętności. Prace Komisji Wschodnioeuropejskiej, T. VIII, s. 364.

Rozdziały w monografiach i pracach zbiorowych

2015, Wyzwania i dylematy etyczne badacza grup etnicznych walczących o uznanie. Próba autoetnograficznej refleksji [w:] Juwilejnyj Zbirnyk na czest’ Profesora Magoczija/ A Jubilee Collection: Essays in Honor of Professor Paul Robert Magocsi, Krafcik, Padiak (red.) Użhorod: Vydavnictvo V. Padiaka, -Priasziw-Nju Jork, s. 409-421.

2015, Pomiędzy uznaniem a wykluczeniem. Ustawa o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym a aspiracje emancypacyjne Ślązaków [w:] Między lękiem a nadzieją. Dziesięć lat funkcjonowania ustawy o mniejszościach narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym (2005-2015), Adamczyk, Sakson, Trosiak (red.), Poznań: Wydawnictwo Naukowe Wydziału Nauk Politycznych i Dziennikarstwa, s. 243-255.

2015, Strategie walki o uznanie grup bezpaństwowych: ewolucja ruchu karpackorusińskiego na Zakarpaciu [w:] Pogranicza: księga jubileuszowa Profesora Andrzeja Sadowskiego, Bieńkowska, Żelazny (red.), Białystok: Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku, s. 399-401.

2015, Rola spisów powszechnych w polityce tożsamości i walce o uznanie: przypadek Łemków w Polsce oraz Rusinów Karpackich na Preszowszczyźnie i Zakarpaciu (na Słowacji i Ukrainie) [w:] Mniejszości narodowe i etniczne w Polsce w świetle Narodowego Spisu Powszechnego Ludności z 2011 roku. Łodziński, Warmińska, Gudaszewski (red.), Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar. s. 262-283.

2013, Koncepcja granic Europy i europejskość w dyskursie tożsamościowym liderów etnicznych karpackorusińskich i górnośląskich,  [w:] Granice i pogranicza: państw, grup, dyskursów... Perspektywa antropologiczna i socjologiczna, red. G. Kubica, H. Rusek,  Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, ss. 217-240.

2013, Strategie walki o uznanie grup nieposiadających własnego państwa. Analiza porównawcza sytuacji Rusinów Karpackich na Ukrainie i Ślązaków w Polsce,  [w:] Antropologiczne inspiracje. Księga jubileuszowa dla Profesor Ewy Nowickiej, red. B. Bossak-Herbst, M. Głowacka-Grajper, M. Kowalski, Warszawa: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, ss. 179-197.

2013, Łemkowskie organizacje społeczne – współczesna działalność na rzecz podtrzymania i rozwoju kultury, [w:] Łemkowie, red. B. Machu-Telus, Warszawa: Wydawnictwo Sejmowe, ss. 197-223.

2012, Between culture and politics. Two concepts of a struggle for recognition. The situation in a contemporary Carpatho-Rusyn movement,  [w:] The Politics of Culture. Perspectives of stateless nationalities/ethnic groups, red.  E. Nowicka, Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego,  ss. 123-137.

2012, Pomiędzy etnicznością separacyjną a polityczną. Analiza tożsamości etnicznej Rusinów Karpackich [w:] Tożsamość, stereotypy, nowoczesność, red. Kaja Kaźmierska, Renata Dopierała, Kraków:  Zakład Wydawniczy NOMOS, ss. 313-323.

2011, Activity of the Lemko community after passing the Act of 6 January 2005 on national and ethnic minorities and on the regional languages, [w:] Threats to Multiculturalism, red.  I. Głuszyńska, Z. Mach, Bielsko Biała: Wyższa Szkoła Administracji, ss. 168-181.

2009, Granice Europy i europejskość w opinii liderów karpackorusińskich i przedstawicieli elit lokalnych Gorlic i Sanoka - perspektywa porównawcza, [w:] Wyciskanie Brukselki? O europeizacji społeczności lokalnych na pograniczach, red. J. Kurczewska, H. Bojar, Warszawa: Wydawnictwo IFiS PAN, ss. 407-450.

2009, Methods used by Catpatho-Rusyn Leaders to Legitimize their National Aspirations in Slovakia, Ukraine and Poland, [w:] Does a fourth Rus' exist? Concerning cultural identity in the Carpathian Region, red. S. Stępień, P. Best, Przemyśl-Higganum: Południowo-Wschodni Instytut Naukowy w Przemyślu, ss. 215-226.

2008, Śląskie i karpackorusińskie dylematy tożsamościowe. Aspiracje narodowe śląskich i karpackorusińskich liderów etnicznych. Próba analizy porównawczej, [w:] Ślązacy, Kaszubi, Mazurzy i Warmiacy – Między polskością a niemieckością, red. A. Sakson, Poznań: Instytut Zachodni, ss. 415-435.

2008, Pomiędzy tradycją a współczesnością. Ewolucja konstruktów tożsamościowych karpatorusińskich liderów etnicznych, [w:] Tożsamość i przynależność. O współczesnych przemianach identyfikacji kulturowych w Polsce i Europie, red., M. Kempy, G. Woroniecka, P. Załęcki, Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, ss. 69-80.

2007, Edukacja w środowisku rusińsko-łemkowskim i jej rola w podtrzymywaniu etniczności grupy, [w:] Problemy i wyzwania edukacji międzykulturowej. Doświadczenia polskie i niemieckie / Probleme und herausforderungen, red. C. Obracht-Prondzyński, Gdańsk-Wierzyca: Instytut Kaszubski, ss. 114-139.

2007, Łemkowie – historyczne źródła współczesnych dylematów identyfikacyjnych, [w:] Polska i jej wschodni sąsiedzi, red. A. Andrusiewicz, Rzeszów: Wydawnictwo Uniwersytetu Rzeszowskiego, ss. 179-191.

2006, Europa i europejskość w dyskursie tożsamościowym grupy pogranicza kulturowego, [w:] Europa w polskich dyskursach, red. A. Horolets, Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek, ss. 139-152.

2006, Relacje pomiędzy tożsamością narodową a obywatelstwem. Analiza porównawcza sytuacji Rusinów Karpackich na Słowacji, Ukrainie i w Polsce, [w:] Obywatelstwo i tożsamość w społeczeństwach zróżnicowanych kulturowo i na pograniczach, red. K. Krzysztofek, A. Sadowiski, Białystok: Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku, ss. 75-90.

2006, Pomiędzy wschodem a zachodem: Europa i europejskość w karpatorusińskim  dyskursie narodowościowym, [w:] Carpatho-Rusyns and Their Neighbors: Essays in Honor of  Paul  Robert Magocsi, red. B. Horbal, P. Krafcik, E. Rusinko, Fairfax, Va: Eastern Christian Publications, ss. 257-279.

2004, Etyczny wymiar tożsamości etnicznej w sytuacji zmiany identyfikacji narodowej, [w:] Etyczny wymiar tożsamości kulturowej. Studia z antropologii społecznej, red. M. Flis, Kraków: Zakład Wydawniczy NOMOS, ss. 25-45.

2004, Od <euroentuzjazmu> do <europragmatyzmu> . Karpatorusińscy liderzy etniczni wobec jednoczącej się Europy, [w:] Pogranicza i multikulturalizm w warunkach Unii Europejskiej, red. K. Krzysztofek, A. Sadowiski, T. 2, Białystok: Wydawnictwo Uniwersytetu w Białymstoku, ss. 143-156.

2004, Pomiędzy marzeniami o państwie narodowym a realizmem politycznym. Casus  Rusinów Karpackich, [w:] Naród, kultura i państwo w procesie globalizacji, red. J. Rokicki, M. Banaś, Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, ss. 105-117.

2003, Ideologia etniczna Rusinów Karpackich - ciągłość czy zmiana, [w:] Wymiary globalizacji kulturowej. Wyzwania badawcze, red. M. Kempny, G. Woroniecka, Olsztyn: Wydawnictwo Wyższej Szkoły Informatyki i Ekonomii Towarzystwa Wiedzy Powszechnej, ss. 170-183.

Artykuły naukowe

2017, Pniaki, Krzaki i ptaki…: projekty tożsamościowe liderów organizacji śląskich, „Człowiek i społeczeństwo”, Tożsamość i identyfikacje: propozycje teoretyczne: doświadczenia badawcze, t. 44, s. 97-110.

2016, Konflikty tożsamościowe w grupie jako wyzwanie i źródło etycznych dylematów dla badacza etniczności, „Zeszyty Łużyckie”, T. 50, ss.359-379

2015, Pomiędzy odzyskiwaniem pamięci a "odpominaniem": II wojna światowa i Tragedia Górnośląska w narracjach dążących do emancypacji liderów śląskich. „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego. Prace Etnograficzne”, t. 43, nr 1, s. 1-12.

2014, Odrębność językowa małych grup etnicznych i jej rola w procesie walki o uznanie oraz polityce tożsamości. Analiza porównawcza sytuacji Rusinów Karpackich i Ślązaków, „Studia Humanistyczne AGH”, Tom.13. nr 3, ss.115-130.

2013, Narodowy Spis Powszechny Ludności i Mieszkań 2011 i jego wykorzystanie w polityce tożsamości i walce o uznanie. Casus Ślązaków, „Studia Migracyjne-Przegląd Polonijny", nr 2, ss. 135-171.

2011, Pomiędzy tradycją a współczesnością. Tożsamość Łemków na początku XXI wieku,  „Studia Migracyjne- Przegląd Polonijny", nr 4, ss. 189-208.

2010, "The Rusyn's history is more beautiful than the Ukrainians". Using history in the process of legitimization of national Aspiration by Carpatho-Rusyn, „Studia Slavica et Balcanica Petropolitana",  vol.7, nr 1,  ss.89-108.

2004, Liderzy łemkowscy wobec ruchu rusińskiego, „Przegląd Polonijny", nr 3, ss. 191-202.

2004, Pomiędzy gwarą a językiem standardowym. Kodyfikacja gwar Rusinów Karpackich, „Socjolingwistyka", nr 19, ss. 57-86.

Inne

2009, Rola historii w legitymizacji  aspiracji  narodowych  grup pogranicza kulturowego. Casus Rusinów Karpackich, „Studium Carpatho-Rutenorum 2009", Uniwersytet Proszowski, Instytut Języka i Kultury Rusińskiej Uniwersytetu Proszowskiego, Preszów, ss. 57-68.

2002, sprawozdanie z konferencji Emigracja z Polski po 1989 roku,  „Przegląd Polonijny", nr 4.

Wystąpienia konferencyjne

2018, 15 czerwca, III Ogólnopolska Konferencja Naukowa Obóz Dwóch Totalitaryzmów. Jaworzno 1943-1956, Jaworzno.

2018, 10 -11 maja,  Nowy wymiar wielokulturowości. Mniejszości i migranci w perspektywie XXI wieku, Uniwersytet Adama Mickiewicza w Poznaniu. 

2018,  27 kwietnia, Śląsko godka – już język czy jeszcze gwara?, Regionalny Instytut Kultury w Katowicach.

2017, 30 listopada -1 grudnia, Inernational Conference Revisits and Reinterpretations of Qualitative Sociological Data, Instytut Filozofii i Socjologii PAN.

2017, 23-24 listopada, Krajobrazy pamięci w kontekstach społecznych i kulturowych, Instytut Socjologii Uniwersytetu Śląskiego, Katowice.

2017, 22-24 czerwca, 17. Internationale Migrationskonferenz „Migration und Zugehörigkeiten / Migration and Belonging“. Olten, Szwajcaria.

2017, 29 kwietnia, Akcja „Wisła” – Łemkowie 1947-2017, Polska Akademia Umiejętności, Stowarzyszenie Łemków.

2016, 5-6 maja, Mniejszości i Migranci. Polityczne i społeczne aspekty wielokulturowości, Poznań.

2016, 22-25 czerwca, VI Światowy Kongres Polonistów. Polonistyka na początku XXI wieku.  Diagnozy. Koncepcje. Perspektywy, Katowice, dn. r. Panel V Języki regionalne i mniejszościowe: implikacje polityczne – kodyfikacja – aspekty strukturalne.

2016, 14-17 września,  XVI Ogólnopolski Zjazd Socjologiczny. Solidarność w czasach nieufności, Sesja: Co słychać w sprawach etnicznych w Europie, Gdańsk.
2016, 12-13 października, Ogólnopolska konferencja naukowa  Identyfikacje narodowe, etniczne i regionalne we współczesnej Europie Teoria i praktyka badawcza, Poznaniu

2015, 9-10 grudnia, Konferencja naukowa OBLICZA POSTPAMIĘCI 2, Kraków.

2015, 3-8 sierpień, 9th World Congress of International Council for Central and East European Studies, Makuhari, Japonia.

2015, 27-29 maja, Międzynarodowa Konferencja Naukowa  Niewygodne dziedzictwo kulturowe? Dziedzictwo kulturowe mniejszości narodowych, etnicznych i religijnych w przestrzeni publicznej - mity, ideologie, de(re)konstrukcje, Kraków.

2015,13-14 maja,  Międzynarodowej interdyscyplinarna konferencja naukowa: Badania nad mniejszościami.  Łużyczanie i inne mniejszości europejskie w perspektywie różnych dziedzin nauki, Warszawa.

2015,  7-8 maja,  Między lękiem i nadzieją. 10 lat obowiązywania ustawy o mniejszościach    narodowych i etnicznych oraz o języku regionalnym, Poznań.

2014, 9 -10 września, Polityka etniczna: teorie, koncepcje, wyzwania, Popowo.

2013, 11-14 września, XV Ogólnopolski Zjazd Socjologiczny, Szczecin.

2013, 18-19 kwietnia, „Etniczność, kultura, polityka: wzajemne zależności", Kraków.

2012, 27-28 września, „Kwestie  spisowe a tożsamość  etniczno-kulturowa  autochtonicznych  mniejszości  na pograniczach", Białystok.

2011, 29 września - 1 października, „Granice i pogranicza - państw, kultur, dyscyplin, dyskursów...", Polskie Towarzystwo Socjologiczne, Sekcja Antropologii Społecznej, Cieszyn.

2011, 14-16 września „Mniejszości narodowe, etniczne i językowe w Unii Europejskiej", Wydział Politologii, Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, Lublin.

2010, 27-28 września, „Tożsamość, stereotypy, nowoczesność", Uniwersytet Łódzki.

2010, 15-17 września „Mniejszości narodowe i etniczne w Polsce na tle europejskim", Wydział Politologii, Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, Lublin.

2010, 8-11 września, XIV Zjazd Socjologiczny „Co dzieje się ze społeczeństwem?",  Kraków.

2010, 28-29 kwietnia, „Kim jestem? Kim jesteśmy? Antropologiczne i socjologiczne konteksty współczesnej tożsamości", Uniwersytet Pedagogiczny w Krakowie, Kraków.

2010, 9-10 kwietnia, „The Politics of Culture. Perspectives of stateless nationalities and ethnic groups", Uniwersytet Warszawski, Warszawa.

2009, 10 grudnia, „Wielokulturowość w praktyce życia społecznego. Stan obecny – perspektywy", Wyższa szkoła Administracji w Bielsku-Białej, Wisła.

2009, 15-16 października, „Agora czy Hyde Park? Internet jako przestrzeń społeczna grup mniejszościowych", Akademia Górniczo-Hutnicza, Kraków.

2009, 24-26 września, konferencja Sekcji Antropologii Społecznej Polskiego Towarzystwa Socjologicznego, Starbienino.

2009, 27 lutego-1 marca, „Karpatskí  Rusíni v slovanskom svete: aktuálne  problemy", Uniwersytet Komeńskiego, Bratysława, Słowacja.