Seminarium

Seminarium „Wampiry, zombi, pishtacos: monstra amerykańskiej kultury” wpisuje się w obszar badań współczesnej humanistyki określany mianem „Monster Studies”, koncentrujący się na granicznych zjawiskach kultury jakim jest figura „monstrum”. Jej historia jest tak stara jak sama kultura - każda mitologia, folklor, literatura, a współcześnie także filmografia, zawiera zbiór potworów definiowanych jako istoty obce, odrażające, niezrozumiałe. Istot, których istnienie zdaje się naruszać naturalny porządek rzeczy, wypaczać normy społeczne, drwić z człowieczeństwa i niweczyć poczucie bezpieczeństwa – potwory są metaforami naszych lęków.  

Opublikowana latem tego roku praca dr Agnieszki Stasiewicz – Bieńkowskiej (IAiSP UJ) Louisiana: Vampires of the American South—Exploring Undead Louisiana in True Blood and The Originals, która ukazała się w publikacji pod redakcją Simona Bacona, (London-New York: Routledge 2025) oraz premiera książki autorstwa dr Tomasza Pindla (UKEN): Zombi i pishtaco we współczesnej literaturze hispanoamerykańskiej 1990-2020, wydanej w serii "Studia Latynoamerykańskie Uniwersytetu Jagiellońskiego" (Wydawnictwo Universitas, Kraków 2025) są doskonałą okazją do rozmowy i refleksji na temat zombi i tradycji wampirycznej, monstrualizowania Nowego Świata (w tym regionu andyjskiego) i amerykanizacji monstrów – intrygujących zjawisk obecnych we współczesnej, szeroko rozumianej kulturze amerykańskiej.

Spotkanie poprowadzi dr hab. Marta Kania, prof. UJ, redaktor serii "Studia Latynoamerykańskie Uniwersytetu Jagiellońskiego". 

Dr Agnieszka Stasiewicz-Bieńkowska – adiunktka w Instytucie Amerykanistyki i Studiów Polonijnych UJ. Bada kulturę popularną dla młodzieży i młodych dorosłych w jej gotyckich i fantastycznych odsłonach, stawiając w centrum wiecznie żywy archetyp wampira. Autorka książki Girls in Contemporary Vampire Fiction (Palgrave 2021), współredaktorka tomu Hospitality, Rape and Consent in Vampire Popular Culture (Palgrave 2017) oraz innych publikacji, w których wampiryczne opowieści są kluczem do krytycznej refleksji nad współczesną kulturą i społeczeństwem – od wyobrażeń kobiecości, przez dyskursy przemocy, po zdrowie psychiczne i imaginarium amerykańskiego Południa. W swoich badaniach eksploruje także transmedialne uniwersum Wiedźmina oraz znaczenia smoków w opowieściach fantastycznych.

Dr Tomasz Pindel – literaturoznawca, latynoamerykanista, tłumacz, krytyk literacki, wykłada na UKEN w Krakowie. Autor kilku książek, m.in. Zjawy, szaleństwo i śmierć. Fantastyka i realizm magiczny w literaturze hispanoamerykańskiej (2004), Mario Vargas Llosa. Biografia (2014), Za horyzont. Polaków latynoamerykańskie przygody (2018), Historia fandomowe (2019) i Śmierć i inni święci. Ameryka Łacińska i jej wierzenia (2025). Na polski przełożył ponad dziewięćdziesiąt pozycji książkowych z hiszpańskiego, także z portugalskiego (m. im. prozę Roberta Bolaño, Virgilio Piñery, Javiera Maríasa). Jest też autorem scenariusza komiksu W głowie tłumaczy (IKM Gdańsk/Kultura Gniewu, 2019) i współautorem audycji "Piątka z literatury" RMF Classic.

Wydarzenie można zaliczyć w ramach programu OSA:

• Opiekun: dr Aleksandra Jargiełło
• Liczba godzin OSA: 2 godziny
• Forma zaliczenia: sporządzenie krótkiej notatki w języku polskim (max. 500-600 znaków), dotyczącej tematyki wykładu i przesłanie jej dr Aleksandrze Jargiełło do 25.12.2025. Notatki wysłane po tym terminie nie będą przyjmowane. Podpisy na Kartach będą składane wyłącznie w czasie dyżurów dr Aleksandry Jargiełło.