Przejdź do głównej treści

Widok zawartości stron Widok zawartości stron

Katedra Historii Międzynarodowych Ruchów Migracyjnych

Widok zawartości stron Widok zawartości stron

Katedra Historii Międzynarodowych Ruchów Migracyjnych powstała w 1976 r. wraz z utworzeniem transdyscyplinarnego Instytutu Badań Polonijnych UJ skupiającego socjologów, językoznawców, literaturoznawców i historyków. Kierownikiem Katedry został wówczas doc. dr hab. Mirosław Frančić, a w kolejnych latach: prof. dr hab. Andrzej Brożek, doc. dr hab. Halina Florkowska-Frančić, a od 1991 r. prof. dr hab. Adam Walaszek.

Wczesne badania prowadzone w Katedrze dotyczyły głównie dziejów polskiej grupy etnicznej w USA, Australii, Szwajcarii, Francji i Kanadzie; zaoceanicznej emigracji polskiej w XIX i XX w.; migracji innych narodowości z terenów zaborowych i Polski. Pracownicy Katedry blisko współpracowali m.in. z zespołem prowadzącym badania nad polską emigracją zarobkową w XIX i XX w. kierowanym przez prof. Andrzeja Pilcha z Instytutu Historii UJ oraz z Instytutem Historii PAN. Związki te pozostały ważne do dziś, obecnie Katedra współpracuje również z Muzeum Emigracji w Gdyni.

W latach 1980. pracownicy Katedry współtworzyli fundamentalne przewodniki bibliograficzne i archiwalne na temat dziejów Polonii i emigracji. Realizowali także nowatorskie projekty dotyczące pamięci społecznej o emigracji z Podhala i syntezy dziejów polskiej diaspory.

Od wielu lat pracownicy Katedry aktywnie uczestniczą w międzynarodowym dyskursie na temat migracji oraz dziejów etniczności, utrzymując szerokie kontakty z ośrodkami naukowymi w Europie, USA i Australii, współpracując m.in. z Uniwersytet w Lund w Szwecji i Griffith University w australijskim Brisbane. Kontakty te owocują wymianą publikacji, organizacją międzynarodowych sympozjów i wspólnych projektów badawczych. 

Widok zawartości stron Widok zawartości stron

​Główne obszary badawcze

  • procesy migracyjne z ziem polskich oraz wewnątrz i poza Europę do 1945 r.
  • dzieje polskich grup etnicznych w USA, Australii i Skandynawii
  • historia stosunków inter-etnicznych w USA (1880–1940)
  • dzieje dzieciństwa i II pokolenia imigrantów w USA
  • polska emigracja polityczna na Zachodzie po II wojnie światowe
  • polityka PRL wobec emigracji i Polonii
  • polscy intelektualiści w USA po II wojnie światowej
  • mity i wyobrażenia polityczne w społecznościach emigracyjnych
  • zbiorowe tożsamości grup emigracyjnych
  • migracje i stosunki etniczne w historii Australii
  • nacjonalizm australijski
  • szwedzkie doświadczenie migracyjne w Ameryce
  • pozycja kobiet w społecznościach imigranckich dawniej i dziś
  • literatura i kultura dziecięca i młodzieżowa w USA
  • amerykańska kultura popularna

Projekty badawcze

prof. dr hab. Adam Walaszek (kierownik)

  • "Polonia amerykańska 1854-2004", grant NCN 0201/2512/2512/2019, kierownik Joanna Wojdon, Uniwersytet Wrocławski. Termin zakończenia: 2022 r.
  • "Stosunki inter-etniczne w USA w XIX i XX w."
  • "Historia Polonii amerykańskiej do 1939 r."
  • "Dzieciństwo w grupach etnicznych w USA w do lat trzydziestych XX w."

dr hab. Jan Lencznarowicz, prof. UJ

  • Monografia rozwoju nowoczesnego nacjonalizmu w kolonialnej Australii.
  • Monografia mitu zdrady jałtańskiej jako politycznego mitu założycielskiego polskiej emigracji politycznej po II wojnie światowej.

dr Agnieszka Stasiewicz-Bieńkowska

  • "Vampiric Transformations: Resisting Romanticism"; współpraca z Griffith University, Brisbane, Australia.
  • “Tropical Gothic: Arts, Humanities and Social Sciences” (specjalne wydanie eTropic)
  • Hospitality, Rape and Consent in Vampire Popular Culture: Letting the Wrong One In, Palgrave Macmillan, monografia wieloautorska (redaktorzy: David Baker, Stephanie Green, Agnieszka Stasiewicz-Bieńkowska).
  • "Negotiating Cultural Differences in the Digital Communication Era" (Narodowe Centrum Nauki, HARMONIA, 2012-2014).
  • Międzynarodowy projekt badawczy "Approaching War: Childhood, Culture and the First World War" (2011-2016) (Leverhulme Trust).

​Aktywność akademicka

Zorganizowane i współorganizowane konferencje, seminaria i panele:

  • Doroczna konferencja The Association of European Migration Institutions (AEMI) Kraków (wrzesień 2012).
  • „Doświadczenie wspólne, czy odmienne? Porównania migracji Polaków i innych narodowości w świecie”, sesja podczas II Kongresu Badaczy Historii Polski w Świecie, Kraków (2012).
  • Współorganizacja konferencji "The Polish Diaspora in America and Wilder World", Komisja Polskiej Akademii Umiejętności do Badań Diaspory Polskiej wspólnie z Polish American Historical Association (czerwiec 2010).
  • „Dobrowolność i przymus w historii polskich migracji”, sesja podczas I Kongresu Zagranicznych Badaczy Dziejów Polski, Kraków (2007).
  • organizacja, uczestnictwo i prowadzenie panelu podczas Światowego Kongresu Nauk Historycznych, sesja „Mass Migrations: Their Economic, Political and Economic Implications, Sydney”, Australia (2005).
  • współorganizacja sympozjum „Rodzina, intymność, prywatność”, 17 Powszechny Zjazd Historyków Polskich, Kraków (2004).
  • współorganizacja konferencji "Rola dawnej i nowej emigracji polskiej w warunkach Unii Europejskiej", PAU, Kraków (2004).
  • "East-West Migration", Annual Meeting of the European Migration Institutions Conference, Kraków (1996).
  • dwa panele: „Communist Governments and Emigration Communities Abroad, 1945-1989”, V World Congress of ICCEES, Warszawa (1995).
  • roundtable „The Role Emigre Groups in the Creation or Resurrection of New States in East Central Europe in the 20th Century”, podczas XVIII International Congress of Historical Sciences, Montreal, Kanada (1995).
  • "Polish-Americans in the USA: Cultural Aspects of Urban Life in Comparative Perspective", 1880-1940, Konferencja międzynarodowa, Kraków (1995).
  • dwie sesje „Emigration from Northern, Central, and Southern Europe, 1880-1939”, podczas Tenth International Economic History Congress,  Leuven,  Belgia z udziałem 25 uczonych z Europy, z Ameryki Północnej i Południowej (1990).