Skip to main content

Navigation Navigation

Web Content Display Web Content Display

20211214

XXVII Seminarium Migracyjne: Rośliny lecznicze w procesie migracji (z badań w Argentynie)

Date: 14.12.2021
Start Time: 17.00-18.30
Place: Facebook
Organiser: Instytut Etnologii i Antropologii Kulturowej UW

Rośliny lecznicze odgrywają znaczącą rolę w procesie migracji, szczególnie dla społeczności, dla których ziołolecznictwo stanowi podstawę medycyny domowej i ważną część medycyny komplementarnej. Tą tematyką zajmowałam się w trakcie badań etnograficznych i etnobotanicznych wśród imigrantów i ich potomków z Europy środkowej oraz z Paragwaju w argentyńskiej prowincji Misiones w latach 2007-2019. Społeczności te współzamieszkują Las Atlantycki w Misiones lecz posiadają odmienną historię zasiedlania tego regionu. Migrujący do Misiones Europejczycy doświadczyli radykalnej zmiany klimatu i środowiska. Wschodni Paragwaj i Misiones w Argentynie należą do tego samego ekoregionu Lasu Atlantyckiego Górnej Parany. Historia Misiones do XIX wieku połączona jest silniej z Paragwajem niż Argentyną. W okresie kolonialnym ludność tubylcza i metyska swobodnie poruszała się w tym obszarze. Dziś granica między Argentyna i Paragwajem na rzece Paranie nie stanowi zapory ekologicznej i kulturowej, jedynie polityczną. Ruch migracyjny z Europy do Misiones zakończył się przed wybuchem II Wojny Światowej, zaś liczba migrantów z Paragwaju w Misiones stale rośnie. W kontekście ziołolecznictwa, podstawy ontologiczne (wyrażone w naturalizmie) i etiologie Europejczyków oraz metysów paragwajskich były na tyle bliskie, iż wymiana (bądź zawłaszczanie) roślin i wiedzy na ich temat były możliwe. W procesie migracji ważną rolę odegrały ogrody przydomowe, gdzie ujawniły się elementy bio-dziedzictwa kulturowego badanych społeczności. Podczas wykładu pragnę skupić się na praktykach i procesach poznawczych, w ramach których imigranci z Europy środkowej oraz ich potomkowie odtwarzali wiedzę ziołoleczniczą z krajów pochodzenia i zdobywali/wytwarzali nową wiedzę w tym zakresie. Ponadto, pragnę zwrócić uwagę na znaczenie ludności metyskiej pochodzenia paragwajskiego i ich rolę w zaznajamianiu osadników z Europy z rodzimymi roślinami lasu subtropikalnego, jak również pośrednio z dziedzictwem Indian Guaraní oraz dziedzictwem kolonialnym, szczególnie Jezuitów, w zakresie roślin leczniczych.


Gościnią XXVII seminarium migracyjnego IEiAK UW jest dr hab. Monika Kujawska, która pracuje jako adiunkt w Instytucie Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Łódzkiego. Głównymi obszarami jej zainteresowań są etnobotanika, antropologia środowiskowa i antropologia medyczna. Od 2007 r. prowadzi badania w prowincji Misiones w Argentynie wśród imigrantów i potomków Europejczyków (m.in. Polaków, Niemców, Szwajcarów), jak również wśród imigrantów z Paragwaju. Od 2016 r. prowadzi też badania wśród Ashaninków, rdzennej ludności Amazonii peruwiańskiej. Badania te skupiają się na relacjach między ludźmi i roślinami, w szczególności dotyczą  znaczenia ziołolecznictwa w procesie migracji i w obrębie medycyny komplementarnej, znajomości i używania dzikorosnących roślin jadalnych, relacji między leczeniem a żywieniem. Monika Kujawska wraz z Łukaszem Łuczajem, Joanną Sosnowską i Piotrem Klepackim opracowali archiwalne materiały pochodzące ze zbioru prof. Adama Fischera w PTL, czego rezultatem było wydanie tomu „Rośliny w wierzeniach i zwyczajach ludowych. Słownik Adama Fischera”. Wszystkie te projekty finansowane były przez NCN.

 

Link do spotkania: https://fb.me/e/1lHuFfi9V

Wydarzenie można zaliczyć w ramach programu OSA:

  • Opiekun: dr Joanna Kulpińska
  • Liczba godzin OSA: 2 godziny
  • Forma zaliczenia:sporządzenie krótkiej notatki w języku angielskim lub polskim (max. 500-600 znaków), przedstawiającej główne zagadnienia omawiane podczas spotkania i przesłanie jej dr Joannie Kulpińskiej - notatki należy przesłać najpóźniej 2 tygodnie po spotkaniu. Należy również uzyskać podpis na karcie OSA.
W pierwszej kolejności wydarzenie kierowane jest do studentów migracji, ale mogą w nim uczestniczyć również studenci innych kierunków.